OlongoAfrica Multilingual Anthology
Illustration for Bàtà Ìwọ̀seré Aláwọ̀ Èsúrú
Illustrations by Moussa Kone

Bàtà Ìwọ̀seré Aláwọ̀ Èsúrú

by Iquo DianaAbasi

Translated into Yorùbá by Rasaq Malik
First published as “Yellow Slipper” in Saraba Magazine (August 2014)

Listen to the Narration

Narrated in Yorùbá by Rasaq Malik.


Rò ó wò.

Kí o sẹ̀sẹ̀ ṣe tán níbi iṣẹ́ lẹ́yìn ìgbaṣẹ́-fúnra tí ó pẹ́ – alẹ́ òhun àárọ̀ yí wọnú ara wọn nítorípé ilé ìwòsàn náà kò ní òṣìṣẹ́ tí ó pọ̀. Lẹ́yìn náà, o ṣe ìrọ́jú nípa ìrìn-àjò rẹ tí ó gùn ju b'óseyẹ lọ ní ojú ọ̀nà réèluwè tí wọ́n ń ṣe lọ́wọ́ ní títì mároṣẹ̀ Bàdágàrí. Nígbà tí o rìn wọ inú ọgbà ilé kọjúsími-kín-kọjúsíọ rẹ, àgbá ìgbómi-pamọ́ ti GeePee tó wà lókè fún ẹbí méjì-dín-lọ́gbọ̀n ní inú ilé alájà kan náà àti àwọn yàrá bọ́ìsì tí ó lẹ̀ mọ ti kún dẹ́nu dé bi pé omi ń ṣàn yàlà káàkiri ẹ̀hìnkùlé wọ àwọn inú ilé tí ó sún mọ

Ò ń gbọ́ kíkùnyùn ohùn ẹ̀rọ kan, ṣùgbọ́n o rìn lọ sí ẹ̀gbẹ́ kejì ilé náà, ibí tí omi tí mù, o wá ṣàkíyèsí – lẹ́ẹ̀kan síi – pé pákó mẹ́ta tí ó gbé àgbá náà dúró tí ń yẹ̀gẹ̀rẹ̀ lábẹ́ ẹrù omi náà. O pa ẹ̀rọ-ìfami náà kí o tó rìn wọ inú ilé oníyàrá méjì rẹ tí ó wà ní ẹ̀yìn ilé náà.

Fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú àwọn ọjọ́, o kò ní láti tò lórí ìlà kí o tó lo bawùlẹ̀, àti pe omi ẹ̀rọ ń yọ. O mọ́kàn láti yín irin amómiìwẹ̀-yọ tí ó ti dógùnún wò, omi sì ń jáde ní ibi ti o sún mọ́ díẹ̀ sí orí rẹ. Fún ìdí èyí, o sún mọ́ dèèdé abẹ̀ ẹnu ọ̀ṣọ̀rọ̀ náà, o sì ń jẹ̀'gbádùn bí omi náà ṣe jẹ́ kí ara rẹ balẹ̀ láti orí rẹ tí ó wà ní dídé pẹ̀lú fìlà-ìwẹ̀ títí dé èjìká tó ń ro ọ́, ẹ̀yìn àti ẹsẹ̀ rẹ. O mí síta.

Ní dèèdèé ìgbà tó ǹ da bíi ọgbọ́n láti sùn láti jẹ kí orí fífọ́ rẹ balẹ̀, o bẹ̀rẹ̀ sí ń ṣàṣàrò ohun tí o fẹ́ pèsè fún Oriade, ọba ìlú kéréje tí ẹ jọ pín. Oúnjẹ alẹ́ a máa ń jẹ́ àpèjẹ kékeré, ó tún wá peléke lóni torí pé o kúrò nílé kí àkókò oúnjẹ alẹ́ ó tó tó lánàá. O bẹ̀rẹ̀ sí ní yẹ àwọn àpótí ìkóǹkan sí rẹ ati ẹrọ amúǹkan-tutù kékeré wò láti ri dájú pé èròjà tó péye wà fún ohun tí o fẹ́ ṣè. O ń yàwòrán bí Oriade ṣé ń jẹ àsáró náà pẹ́lù ẹ̀kún síbí ẹlẹ́muga sínú ọkàn rẹ.

Ìró ẹsẹ̀ tín-ín-rín – pẹlu àwọn ọ̀pọ̀lọlọ̀ ìdùnnú tí ma ń mú wá - le má ì tí ì j’ólúborí nínú ilé yín, sùgbọ́n o ní àrídájú láti jẹ́ kí àrò ìfẹ yín máa jò pẹ̀lú iná ìfẹ́ àṣẹ̀ṣẹ̀bẹ̀rẹ̀.

*

O pa sítóòfù tí ó súnmọ́ ẹnu ọ̀nà yàrá rẹ nígbà tí oúnjẹ náà kù fẹ̀rẹ̀ tí ó jiná, o gbé ìkòkò tí ó kún fún ẹ̀rún isu nínú omi ata tó ki tí o pèlò pẹ̀lú ẹja gbígbẹ àti edé, lọ sí inú yàrá rẹ.

Lákọ́kọ́, o gé úgú; lẹ́yìn náà, ní òdì kejì abọ́ pẹrẹṣẹ náà, o gé ata Nsukka tí ó máa ń jẹ kí ẹnu Oriade dami láìsídiwọ́. Ìrántí yìí ń rìn ọ́ níkàké.

O kó ẹ̀fọ́ náà pa mọ́ sínú ẹ̀rọ amúǹkan-tutù, o pinnu láti fọ́n-ọn sórí àsáró náà, láti gbé kaná díẹ̀ kí o tó bù fún un, kí o ba lè bùṣẹ́kù ní adùn àti ní àwọ̀. Ọ̀nà láti lọ sí ọkàn ọkùnrin ni inú rẹ̀. O sì ní ìrètí pé ọ̀nà tí ó lọ sí ìdílé tí ó ní àlàáfíà, tí ó sì lè so èso rere sì tún ni inú yìí kan náà.

Àgbá náà tún bẹ̀rẹ̀ láti ma da omi nígbà tí o ṣetán láti fẹ̀yìn lélẹ̀ fún ìṣẹ́jú díẹ̀, ò ń rò ó lọ́kàn pé tani ẹni tí ó tún sí àgbá omi náà padà láàrin wákàtí kan. Ó ṣe ẹ́ bíi kí o dágunlá sí, kí ẹlòmíràn náà le wá yanjú ẹ̀. Lẹ́yìn ìṣẹ́jú mẹ́ta, tí o kò lè gbe kúrò lórí ẹ̀mí rẹ pé síṣomi lófò kò dára, o ti ara rẹ lọ́pọnọ̀npọ́n kúrò lórí ibùsùn rẹ, o setán láti lọ ṣe ìkọlù fún omi tí ó ń ya dànù.

Ìyàlẹ́nu ló jẹ́ fun ọ láti bá ẹ̀rọ náà ní pípa ṣùgbọ́n tí ó sì ń fami gòkè.

Jìnnìjìnnì tí ó dà bò ọ́ látàrí ìdún kẹ̀kẹ̀ pákó lákọ̀ọ́kọ́, ìró ẹlẹ́ẹ̀kejì, àti ìdákẹ́jẹ́jẹ́ ti alẹ́ oṣù Agẹmọ tó tutù tí ó ń lékún síi bí irun ẹ̀yìn ọrùn rẹ ṣe nàró gbandi ní ìwarí fún òjò. Ní tẹ̀ńlétèlé, ǹkànkan ń tari ẹsẹ̀ rẹ àti ara lọ sí iwájú ilé náà.

Àkókò a máa dúró. Eléyìí ni wà á rò tí ó bá yá.

Báwo ni o tún ṣe le ṣàlàyé ìdákẹ́jẹ́ tí ó lágbára ní àsìkò tí o mú ọkàn dúró nígbà tí o rí àgbá GeePee tí ó há sí àárín pákó tí o tí là àti ìdún kẹ̀kẹ̀ ìgbẹ̀yìn bí pákó tí ó wà ní ìdábùú ti wọ́ sí òkè, ti àgbá náà sì ń gbọ̀n tewu-tewu, lẹ́ṣẹ̀ kan náà.

O gbọ́ bí o ṣe kébòsí bí o tí ń sáré alápàńtètè lọ sọ́dọ̀ ọ̀dọ́mọdé náà, pẹ̀lú pọ́ngilá aládùn ní ẹnu rẹ̀ àti bébì ìṣeré alakisa ní ọwọ́ rẹ̀, tí ó jóko ní ilẹ̀, tí ó wọ sókótó kékeré ti Dora The Explorer.

'Ìbíyemí!'

*

Igbe ẹkún ọmọ náà tí ó ń han gan-an-ran jẹ́ n tó ń fi etí rẹ lọ́kàn balẹ̀; o kò sì fẹ́ fọwọ́ rẹ gbé òkú ọmọ mìíràn ní kíákíá báyìí lẹ́yìn èyí tó ṣẹlẹ̀ ní ER lálẹ́ àná. Ò ń rẹ ọmọ náà lẹ́kún ní ìwọ̀n bí agbára rẹ ṣe mọ nínú ibúdò kékeré tí àgbá tó fọ́ náà dá sílẹ́, bí o ṣé ń fọwọ́ pa èjìká òsì rẹ̀ níbi tí àmì ìbímọ jóko wọ́ọ́rọ́wọ́.

Ó gbá àkíyèsí rẹ mú fún ìgbà díẹ̀. Ní ìrántí tí kò já geere, o ṣàkíyèsí ẹ̀jẹ̀ bíntín ní apá rẹ tí o fi ṣèṣe. Ẹsẹ̀ òsì Ìbíyemí náà kò móríbọ́; o rí èyí pẹ̀lú bí ẹsẹ̀ rẹ̀ ṣé ń mì dirọdirọ, ṣùgbọ́n o mú dára rẹ lójú pé àtúnṣe sì wá fún ní déédéé ọjọ́ orí rẹ̀.

Nígbà tí ìyá rẹ̀ sáré bọ́ síta látí inú kọ̀rọ̀ tí ó wà láààrin ilé níbi tí yàrá rẹ̀ wà - irun tó dàrú, ìró pupa tí kò fẹ́ ẹ̀ bo ọyàn rẹ̀, àti ẹyọ bata iwosere alawo esuru ti Ilé-ìwẹ̀ kan ṣoṣo ní ẹsẹ̀ rẹ̀ – ò ń retí kó pariwo l'óhùn tantan, kò sì já ọ kulẹ̀ ní tòótọ́ bí obìnrin tí ó wà nínú ìrora ńlá.

'Ọlọ́run óò! Ọmọ mi!! Ẹ gbà mí o! Mo dáràn o!

Àwọn ìṣesí àti ohun ìyàlẹ́nu ńlá, tí ó ṣeéṣe kí ó mu jà ara rẹ̀ sí ihoho nínú àgbàlá tí ó kún fún omi, ṣe kòńgẹ́ ìrètí rẹ.

Sùgbọ́n o kò nírètí à ti rí i.

O jáde wá sí ọwọ́ àlàáfíà rẹ̀ látẹ̀yìn; ojú rẹ̀ tí ń yọ̀ láàrin ìyàlẹ́nu àti ẹ̀rù, àwọ̀tẹ́lẹ̀ rẹ̀ tí ó wọ̀ lódìlódì, ẹsẹ̀ rẹ̀ wà nínú bàtà ìwọ̀seré ẹsẹ̀ òsì méjì; ìkan nínú wọn jọ ti arábìnrin náà pẹ̀lú ọ̀kan nínú àwọn aláwọ̀ ewé tí o rà fún ní oṣù méjì sẹ́yìn.

Oríadé rẹ!

Rò ó wò!

← Back to Anthology